Archimedes: (287-212 TCN)
Archimedes



Tranh Archimedes(1620)

Tên:
Archimedes (Hy lạp: Άρχιμήδης)

Sinh:
c. 287 BC

Mất:
c. 212 BC

Trường phái:
{{{school_tradition}}}

Quan tâm chính:
toán học, vật lý, công trình, thiên văn học, triết học

Tư tưởng đáng lưu ý:
Thủy tĩnh, đòn bẩy

Archimedes (tiếng Hy Lạp: Αρχιμήδης, phiên âm tiếng Việt là Ác-si-mét), 287 TCN|287-212 TCN, là nhà triết học người Hy Lạp, nhà kỹ sư, nhà vật lý học, nhà sáng chế, nhà thiên văn học, sống ở Syracuse. Dựa trên kinh nghiệm của thực tế kĩ thuật, ông đã tìm ra quy tắc đòn bẩy, đã định nghĩa trọng tâm của một vật và tìm ra được trọng tâm của các vật phẳng như hình tam giác, hình bình hành, hình thang. Ông là người đã chế tạo các loại máy móc cơ học để nâng nước sông lên tưới ruộng đồng, như xoắn ốc Archimedes. Ông còn chế tạo được các máy ném đá, cần cẩu để móc và nhận chìm thuyền địch khi quân địch tấn công.
Trong tác phẩm Về các vật nổi ông đã phát biểu định luật Archimedes về sức đẩy của chất lỏng. Ông còn nghiên cứu đến tính bền vững của sự cân bằng các vật nổi có hình dạng khác nhau. Đó là cơ sở khoa học rất cần thiết cho kĩ thuật đóng tàu biển.
Ông được đánh giá là nhà bác học đỉnh cao ở thời Hy Lạp cổ đại.
Mục lục [ẩn]
1 Tiểu sử
2 Phát minh
3 Câu nói nổi tiếng
4 Liên kết ngoài

 Tiểu sử
Archimedes sinh tại thành phố Syracuse, vào năm 287 TCN, lúc đó là một thành bang của Hy Lạp cổ đại. Cha của Archimedes là một nhà thiên văn và toán học Phidias, đã đích thân giáo dục và hướng dẫn ông đi sâu vào hai bộ môn này.
Năm 7 tuổi ông học khoa học tự nhiên, triết học, văn học. Năm 11 tuổi ông đi du học Ai Cập, trở thành học sinh của nhà toán học Euclid. Sau đó ông sang Hy Lạp rồi quay về định cư tại thành phố Syracuse của Sicilia. Được hoàng gia Hy Lạp tài trợ về tài chính, ông cống hiến hoàn toàn cho nghiên cứu khoa học.
Năm 212 TCN, trong cuộc tấn công của quân La Mã vào Syracuse, Archimedes bị lính La Mã giết chết khi ông đang làm toán.
Phát minh
Khi thành bang Siracuse-quê hương Archimedes bị quân La Mã tấn công, ông đã nghiên cứu và đưa ra một thứ vũ khí mới: những lăng kính khổng lồ. Mọi người ở thành bang đều rất ngạc nhiên nhưng đều tin tưởng vào nhà khoa học thiên tài Archimedes. Không làm mọi người thất vọng: lăng kính ấy đã thiêu rụi không biết bao nhiêu đoàn thuyền và quân lính La Mã, quân La Mã đã gọi ánh sáng mặt trời từ thành bang Siracuse là "tia chết", là "ngọn lửa thần".
Ròng rọc.
Định luật Archimedes.
Câu nói nổi tiếng
Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nâng bổng cả Trái Đất.
Eureka! (Tìm ra rồi!)
Liên kết ngoài
Nhà bác học Acsimet
Trang chính về Archimedes
Tác phẩm của Archimedes tại Project Gutenberg
Tiểu sử trên vietsciences.free.fr
Lăng kính




Một lăng kính phân tam giác đang tán sắc
Lăng kính là một dụng cụ quang học, sử dụng để khúc xạ, phản xạ và tán xạ ánh sáng sang các màu quang phổ (như màu sắc của cầu vòng). Lăng kính thường được làm theo dạng kim tự tháp đứng, có đáy là hình tam giác.
Tia sáng đi từ một môi trường (như môi trường không khí) sang một môi trường khác (như thủy tinh trong lăng kính), nó sẽ bị chậm lại, và giống như kết quả, nó sẽ hoặc bị cong (khúc xạ) hoặc bị phản xạ hoặc đồng thời xảy ra cả hai hiện tượng trên. Góc mà tia sáng hợp với trục thẳng góc tại điểm mà tia sáng đi vào trong lăng kính được gọi là góc tới, và góc tạo ra ở đầu bên kia, qua quá trình khúc xạ được gọi là góc ló. Tương tự, tia sáng đi vào trong lăng kính được gọi là tia tới và tia sáng đi ra ngoài lăng kính được gọi là tia ló.
Các lăng kính phản xạ được sử dụng để phản xạ ánh sáng, ví dụ như các ống nhòm, vì, nhờ hiện tượng phản xạ toàn phần, chúng dễ dàng được sử dụng hơn là các gương. Các lăng kính tán sắc được sử dụng để chia ánh sáng thành các thành phần quang phổ màu, bởi vì độ khúc xạ của chúng phụ thuộc vào bước sóng của tia sáng (hiện tượng tán sắc); khi một